Projekt dofinansowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności Komponent D Efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia Inwestycja D3.1.1 Kompleksowy rozwój badań w zakresie nauk medycznych i nauk o zdrowiu, na podstawie umowy nr 2024/ABM/03/KPO/KPOD.07.07-IW.07-0210/24-00 z dnia 13.03.2025 r.
Tytuł projektu: „Platforma dla identyfikacji wektorów nowej generacji do zastosowania w terapii genowej”
Wartość całkowita projektu: 3 069 618,90 zł
Wartość dofinansowania dla WIM: 3 069 618,90 zł
Okres realizacji: 01.01.2025 r. – 31.05.2026 r.
Koordynator projektu: dr n. med. Leszek Lisowski
Lider projektu: Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy
Dziedzina: nauki medyczne, genowe terapie celowane
Status projektu: zakończony
Celem projektu było:
- stworzenie platformy do identyfikacji i charakteryzacji naturalnie występujących AAV (wirusów powiązanych z adenowirusami) w ludzkich tkankach, które mogłyby służyć jako skuteczne i organo-specyficzne wektory w terapii genowej;
- opracowywanie nowych strategii terapii genowych z wykorzystaniem wektorów na bazie AAV.
Cele projektu zostały osiągnięte poprzez utworzenie platformy zawierającej infrastrukturę, procedury (know-how) oraz zaangażowanie wyspecjalizowanej kadry naukowej. Podjęte działania służyły zbieraniu i przechowywaniu szeregu tkanek ludzkich, w których zidentyfikowane i scharakteryzowane zostały naturalnie występujące AAV. W ramach projektu, w oparciu o istniejące już w WIM procedury laboratoryjne, opracowane zostały zautomatyzowane i wysokoprzepustowe procedury screeningu tkanek (różnego pochodzenia) na obecność naturalnie występujących AAV. Używając danych z sekwencji DNA wykrytych naturalnych wirusów, ocenione zostało, czy wykryte kapsydy są nowymi wariantami i czy mają potencjał wdrożeniowy. Została także wstępnie oceniona ich przydatność jako wektorów i ich potencjał aplikacyjny. Wykryte AAV będą obecnie oceniane jako kandydaci do badań klinicznych, lub będą wektorami wyjściowymi do tworzenia wektorów nowej generacji za pomocą metod bioinżynieryjnych.
W ramach projektu zrealizowano działania w zakresie zakupu i instalacji infrastruktury sprzętowej niezbędnej do budowy platformy, w tym: termocykler do reakcji PCR, zamrażarka niskotemperaturowa z back-upem, systemem do przechowywania i kodowania próbek, lodówka medyczna z systemem przechowywania próbek, komora laminarna do pracy z materiałem biologicznym, system do zdalnej kontroli urządzeń przechowujących próbki, stacja pipetująca do automatycznego przygotowywania reakcji PCR oraz automatyczny system do elektroforezy agarozowej DNA. Dzięki zakupionej aparaturze znacząco usprawniono prace laboratoryjne.
W czasie realizacji projektu udoskonalono metody identyfikacji i charakterystyki naturalnie występujących AAV. W zakresie procedur (know-how) opracowano zautomatyzowane i wysokoprzepustowe procedury screeningu tkanek (różnego pochodzenia) na obecność naturalnie występujących AAV: izolacji DNA, screeningu tkanek (metodą PCR i elektroforezy) oraz charakterystyki AAV (testy ELISA i neutralizacji w płytkach 384). Zidentyfikowano ponad 50 kapsydów AAV, które potencjalnie mogą być wykorzystane jako wektory. Po zakończeniu projektu są one dalej charakteryzowane w celu określenia ich właściwości tj. wydajność transdukcji różnych tkanek w modelu in vitro. Ponadto, analizowane są ich sekwencje w celu określenia zmienności AAV w populacji polskiej, a także skorelowania sekwencji (i w konsekwencji budowy kapsydu) z właściwościami biologicznymi.
Uzyskane wyniki prac przeprowadzonych w ramach projektu posiadają potencjał w zakresie własności intelektualnej oraz wartość komercyjną. Uzyskane konstrukty i zgromadzone dane zostały wykorzystane do opracowania kolejnych projektów badawczych.
Wyniki projektu będą rozpowszechniane poprzez publikacje w czasopismach naukowych o wysokim współczynniku wpływu z otwartym dostępem.
Publikacje:
- Mapping of pre-existing humoral immunity to AAV and natural AAV capsid presence in human tissues: observations from a Polish surgical cohort. W recenzji.