WIM

Dostęp naczyniowy typu PORT (port naczyniowy) jest to specjalny cewnik, którego jedną końcówkę umieszcza się w dużym naczyniu (żyle podobojczykowej), a drugą w postaci specjalnej komory wszywa się pod skórę klatki piersiowej poniżej obojczyka. Komorę portu nakłuwa się później specjalną igłą, zastępując tradycyjny wenflon.

Zaletą portu naczyniowego jest mniejsze ryzyko wynaczynienia, czyli wydostania się poza żyłę podawanego cytostatyku np. z powodu pęknięcia żyły.

Port naczyniowy zakłada się w znieczuleniu miejscowym w warunkach bloku operacyjnego. Zabieg trwa kilkanaście minut. Po założeniu portu wykonuje się radiologiczne zdjęcie przeglądowe klatki piersiowej w celu wykluczenia odmy opłucnowej.

Port naczyniowy jest gotowy do użycia już w pierwszej dobie po zabiegu i służyć może choremu przez kilka lat, nie tylko do podawania kroplówek i leków, ale również do pobierania krwi. Po zakończeniu wlewu leków port następuje przepłukanie portu roztworem soli fizjologicznej i założenie tzw. „korka” heparynowego, który zapobiega nadmiernemu krzepnięciu krwi w porcie, usuwa się igłę z portu.

Gdy pacjent zakończy leczenie prowadzone drogą dożylną, należy mu zaproponować usunięcie portu. Jeżeli pacjent nie zdecyduje się na usunięcie portu, a nie będzie on regularnie używany, zaleca się okresową kontrolę portu nie rzadziej niż raz na pół roku oraz zawsze, gdy pojawią się niepokojące objawy związane z obecnością portu: zaburzenia rytmu serca, obrzęk kończyn górnych, szyi, poszerzenie skórnych naczyń żylnych, ból.

W przypadku nieużywania portu naczyniowego wykonuje się procedurę tzw. „płukania“ solą fizjologiczną (min 20 ml 0,9%NaCl) w odstępach co 6 miesięcy (zalecenia Polskiego Klubu Dostępu Naczyniowego; procedura WIM opieki nad pacjentem PR02_PP03). Nie wykazano, aby płukanie portu co miesiąc, 3 lub 4 miesiące wpływało na zmniejszenie ryzyko wystąpienia powikłań zakrzepowych, natomiast częstsze płukanie może zwiększać ryzyko jego zakażenia.

Infuzor (pompa infuzyjna), czyli specjalna butelka, w których umieszcza się lek, który jest następnie uwalniany i podawany dożylnie ze stałą prędkością przez określony czas (w zależności od objętości infuzora najczęściej 24 lub 46 godziny). Jest to rozwiązanie bardzo wygodne zarówno dla pacjenta, jak i personelu medycznego, stosowane coraz powszechniej na oddziałach oraz w warunkach chemioterapii domowej.

Infuzor z powodzeniem może być noszony w kieszeni lub specjalnej saszetce, co zwiększa mobilność chorego. Jest to szczególnie ważne dla osób aktywnych zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym, które nie chcą „podporządkować życia“ chorobie. Co więcej hospitalizacja wiąże się ze stresem, wynikającym z oddzielenia od rodziny, co często wpływa na pogorszenie kontroli ciśnienia tętniczego – obserwuje się występowanie tzw. nadciśnienie białego fartucha, z kolei u chorych na cukrzycę zmiana trybu życia, diety, ograniczenie aktywności wpływa na zaburzenia glikemii.

Chemioterapia w warunkach Oddziału Dziennego i domowych pozwala skrócić również czas oczekiwania na rozpoczęcie leczenia. Koniecznym warunkiem korzystania z zalet wynikających z chemioterapii dożylnej w warunkach domowych jest dobry stan ogólny chorego, współpraca chorego z personelem medycznym i przestrzeganie zaleceń oraz dogodny dojazd do Ośrodka.

Leczenie chemioterapią dożylną w warunkach domowych na przykładzie schematu FOLFOX4:

Dzień 1:

Kroplówka z płynem wieloelektrolitowym, leki przeciwywmiotne, podanie oksaliplatyny we wlewie 2 godzinnym, bolus z 5-fluorouracylu, kroplówka z solą fizjologiczną, leki przeciwwymiotne, infuzor z 5-fluorouracylem i lewofolikiem (wlew 22 godz.)

Dzień 2:

Usunięcie pustego infuzora z dnia poprzedniego, leki przeciwywmiotne, bolus z 5-fluorouracylu, kroplówka z solą fizjologiczną, leki przeciwwymiotne, infuzor z 5-fluorouracylem i levofolikiem (wlew 22 godz.)

Dzień 3:

Usunięcie pustego infuzora z dnia poprzedniego, leki przeciwwymiotne, kroplówka z solą fizjologiczną założenie korka heparynowego do portu naczyniowego.

Tak, przed podaniem chemioterapii można i należy spożyć posiłek. W trakcie podawania chemii również można jeść i pić jeśli odczuwamy taką potrzebę.

Tak, jeśli lekarz nie ma przeciwskazań.

Przyjęcie pacjenta odbywa się rano, wypis następuje w godzinach popołudniowych. Chory oczekuje w poczekalni, nie musi kłaść się na łóżko szpitalne. Hospitalizacja jednodniowa dotyczy pacjentów poddawanych chemioterapii i immunoterapii. Leki podawane są w gabinetach chemioterapii na specjalnych pozycjonowanych fotelach dedykowanych długotrwałemu podawaniu leków.

Nie, nie ma potrzeby zabierania ze sobą piżamy. Pacjent pozostaje w odzieniu wierzchnim.

Tak, niekiedy zdarza się, że przyjeżdżając na hospitalizację jednodniową pojawia się konieczność dłuższego pobytu w szpitalu np. ze względu na niepokojące wyniki badań krwi.

Czas oczekiwania na wyniki badań krwi pobranej w dniu planowanej chemioterapii wynoszą około 2 godzin.

Krew do badań przed planowaną chemioterapią można pobrać w dniu badania lub dzień wcześnie w godzinach 7:15-10:15 lub 16:00-17:00.

Czas oczekiwania na podanie chemioterapii w dniu planowanej wizyty może być zróżnicowany.  Po kontroli wyników badań i zakończonym badaniu pacjenta lekarz planuje podanie cyklu leczenia. Wygenerowane w systemie zlecenie wysyłane jest automatycznie do Pracowni Cytostatyków, druga karta ze zleceniem przekazywana jest do gabinetu chemioterapii. Od tego momentu czas oczekiwania uzależniony jest od pracy Pracowni.

Podawanie chemioterapii w ramach chemioterapii jednodniowej trwa zazwyczaj od kilkudziesięciu minut do kilku godzin.

• Pobrać bilet w biletomacie (hol budynku radioterapii poziom „0”)
• System kolejkowy przekieruje do kolejnych gabinetów (1 – pobranie krwi w gabinecie zabiegowym; 2 – pomiary parametrów w gabinecie nr. 13; wizyta w gabinecie lekarski; podanie leków w gabinecie chemioterapii)

Utrzymywanie dłoni i stóp w zimnie podczas niektórych rodzajów chemioterapii może pomóc zmniejszyć ryzyko bólu, drętwienia i mrowienia, które u niektórych osób mogą być skutkiem ubocznym działania leków. Może to również pomóc zmniejszyć ryzyko wystąpienia zmian w obrębie paznokci.

W ramach NFZ przysługuje refundacja raz na 12 miesięcy. Limit cenowy wynosi 350 zł, z czego dorośli otrzymują 90% dofinansowania (315 zł), a dzieci 100%.

Włosy zazwyczaj zaczynają odrastać po około 1-2 miesiącach (ok. 3-6 tygodni) od ostatniej dawki leków. Pełen odrost zajmuje zwykle kilka miesięcy do roku.

• Należy ubrać się wygodnie: luźne ubrania nie ograniczające ruchów podczas kilkugodzinnego siedzenia lub leżenia oraz miękkie tkaniny (bawełna, bambus).
• Łatwy dostęp do wkłucia: bluzki zapinane z przodu, koszule lub koszulki z portem (z zamkami) ułatwiają podłączenie kroplówki.
• Ubieranie warstwowe: w szpitalu może być zimno, więc bluza, rozpinany sweter lub ciepły szal.
• Obuwie: wsuwane buty lub ciepłe skarpetki, które łatwo zdjąć i założyć.
• Czego unikać: Biżuterii, ciasnych ubrań oraz ubrań, które trudno zdjąć.

Co warto zabrać ze sobą (dodatkowy komfort):

• Własny kocyk: Dla poczucia ciepła i domowej atmosfery.
• Ciepłe skarpety: Często stopy marzną podczas wlewów.
• Wygodna bielizna: Bawełniana, nieuciskająca.

• Teczkę z dokumentacją medyczna.
• Leki, które przyjmowane są na stałe.
• Listę pytań do lekarza i pielęgniarki.
• Przekąski.
• Picie
• Okulary (jeśli używasz).

• Skóra powinna być czysta i sucha.
• Należy założyć luźną bluzkę, która łatwo odsłoni górną część klatki piersiowej, nie uciskając okolicy portu.
• Pielęgniarka poleci założenie maseczki chirurgicznej przed przystąpieniem do zakładania igły.
• Wkłucie igły do portu jest zazwyczaj mało bolesne (porównywalne ze zwykłym pobraniem krwi), jednak skóra może być znieczulona maścią na 30-60 min przed zabiegiem, jeśli pacjent ma niski próg bólu.
• Ograniczenia: Nie trzeba być na czczo, chyba że zabieg jest połączony z innymi procedurami.

• Zwilż włosy i dokładnie je rozczesz, unikając kosmetyków do stylizacji. Włosy powinny być lekko wilgotne podczas zakładania czepka (nie mokre). Można nałożyć niewielką ilość odżywki.
• Nałóż opaskę bawełnianą (czoło i uszy), aby nie doprowadzić do odmrożenia.
• Czepek musi ściśle przylegać do skóry głowy.
• Chłodzenie trwa 30 minut przed, w trakcie oraz zazwyczaj 1,5 godz. do 2 godz. po wlewie.
• Po zakończeniu chłodzenia, przed zdjęciem czepka zaczekaj 5-15 minut prze jego zdjęciem z głowy.
• Komfort: Przygotuj się na uczucie zimna (pierwsze 10-15 min., później nastąpi przyzwyczajenie do uczucia chłodu), zabierz ciepły koc i bluzę, termos z ciepłym napojem.
• Nie zaleca się: mycia głowy na 2 dni przed planowanym zabiegiem chłodzenia skóry głowy i 2 dni po zabiegu; farbowania włosów; mechanicznego suszenia włosów, stosowania sprzętów i preparatów do stylizacji włosów (lokówka, prostownica, żelu i lakieru do włosów).

Wszechstronna opieka hospicyjna jest bezpłatna dla chorych ubezpieczonych.

Koszty opieki ponosi NFZ.

Hospicja stacjonarne współpracujące z WIM:

Fundacja Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa (opieka domowa, hospicjum stacjonarne)

ul. Pileckiego 105, 02-781 Warszawa.

Telefon: 22 643 57 09,

www.fho.org.pl

Hospicjum stacjonarne (CARITAS Archidiecezji Warszawskiej)

ul. Krakowskie Przedmieście 62, 00-322 Warszawa.

Telefon: 22 828 18 15

email: warszawa@caritas.pl

Hospicjum Opatrzności Bożej Księża Orioniści

ul. Piłsudskiego 44, 05-200 Wołomin.

Telefon: 22 787 26 66

www.hospicjumopatrznosci.org

Stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż szpitalne

ul. Narutowicza 80, 05-400 Otwock

Telefon: 22 344 64 71 lub 22 344 64 72

www.otwock-szpital.pl

Hospicjum stacjonarne Kaśmin s.c.

ul. Drożdżówka 5a, 05-332 Siennica

Telefon: 25 799 21 23

email: biuro@kasmin.pl