Opis badania
TORS-ADHERE to prospektywny, wieloośrodkowy, randomizowany, otwarty eksperyment badawczy oceniający strategie deeskalacji leczenia u chorych na wczesnego raka płaskonabłonkowego gardła środkowego (OPSCC). Eksperyment porównuje:
- Przezustną chirurgię robotyczną (TORS) z uzupełniającą, dostosowaną do ryzyka hipofrakcjonowaną radioterapią (H-IMRT).
- Radykalną radioterapię IMRT.
Celem eksperymentu jest odpowiedź na kluczowe pytanie kliniczne: Czy strategia chirurgiczna z deeskalacją leczenia uzupełniającego pozwala na zachowanie skuteczności onkologicznej przy jednoczesnej poprawie wyników funkcjonalnych, w szczególności jakości życia związanej z połykaniem?
Uzasadnienie naukowe
Rosnąca częstość występowania raków HPV-zależnych gardła środkowego oraz dobre wyniki przeżycia powodują przesunięcie punktu ciężkości leczenia w kierunku:
- zachowania funkcji narządowych
- minimalizacji długoterminowej toksyczności
- poprawy jakości życia
Radioterapia, mimo wysokiej skuteczności, wiąże się z ryzykiem:
- przewlekłej dysfagii
- kserostomii
- istotnych powikłań późnych
TORS umożliwia:
- precyzyjną resekcję guza
- potencjalne ograniczenie zakresu radioterapii
- poprawę wyników funkcjonalnych
TORS-ADHERE integruje oba podejścia w ramach randomizowanego eksperymentu badawczego, uwzględniając zarówno klasyczne punkty końcowe onkologiczne, jak i wyniki zgłaszane przez pacjentów (PRO) oraz obiektywne oceny funkcjonalne.
Projekt eksperymentu
- Typ: wieloośrodkowy, randomizowany, otwarty eksperyment badawczy
- Randomizacja: 2:1 (TORS + H-IMRT : IMRT)
- Planowana liczba uczestników: 200
- Czas trwania: 2026–2029
Ramiona
Ramię A (badawcze):
- TORS
- leczenie uzupełniające zależne od czynników ryzyka
- hipofrakcjonowana radioterapia (H-IMRT)
Ramię B (kontrolne):
- radykalna radioterapia IMRT
Czynniki stratyfikacji
- stopień zaawansowania T (T1–2 vs T3)
- stopień N (N0 vs N1 vs N2)
status HPV (p16 dodatni vs ujemny)
Populacja
Dorośli pacjenci z resekcyjnym, wczesnym rakiem płaskonabłonkowym:
- gardła środkowego
- gardła dolnego
- części nadgłośniowej krtani
Kluczowe kryteria włączenia
- cT1–T2 (wybrane przypadki T3 dopuszczalne)
- cN0–N1 (wybrane przypadki N2 dopuszczalne)
- ECOG 0–2
- brak przerzutów odległych
- zmiana resekcyjna w ocenie obrazowej
Kluczowe kryteria wyłączenia
- choroba nieresekcyjna (np. T4)
- zaawansowane, nieresekcyjne zajęcie węzłów chłonnych
- wcześniejsza radioterapia w obszarze głowy i szyi
- istotne choroby współistniejące ograniczające leczenie
zaburzenia połykania niezwiązane z nowotworem
Punkty końcowe
Punkt końcowy pierwszorzędowy
- klinicznie istotna różnica w jakości życia związanej z dysfagią
oceniana skalą MDADI po 2 latach od leczenia
Punkty końcowe drugorzędowe
- przeżycie wolne od choroby (DFS)
- przeżycie całkowite (OS)
- kontrola miejscowa
- toksyczność leczenia (ostra i późna, CTCAE)
- jakość życia (EORTC QLQ-H&N43)
- obiektywna ocena funkcji połykania (FEES/VFSS, ocena specjalistyczna)
Punkty eksploracyjne
- dynamika ctDNA (MRD, ryzyko nawrotu)
- biomarkery molekularne (genomika, proteomika, transkryptomika)
mikrobiom jamy ustnej
Komponent translacyjny
Eksperyment obejmuje rozbudowaną część translacyjną:
- analiza ctDNA (liquid biopsy)
- badania materiału tkankowego i krwi
- analiza mikrobiomu
Celem jest:
- identyfikacja biomarkerów predykcyjnych i prognostycznych
- lepsza stratyfikacja ryzyka
- rozwój podejścia spersonalizowanego
Kierowanie pacjentów do eksperymentu
Zachęcamy lekarzy do kierowania pacjentów spełniających kryteria kliniczne do udziału w eksperymencie badawczym TORS-ADHERE w ośrodkach uczestniczących w projekcie.
Eksperyment stanowi możliwość zastosowania nowoczesnej, spersonalizowanej strategii leczenia z uwzględnieniem jakości życia oraz funkcji połykania jako kluczowych punktów końcowych.
Kto może zostać skierowany?
Do wstępnej kwalifikacji mogą zostać zgłoszeni pacjenci:
- z potwierdzonym histopatologicznie rakiem płaskonabłonkowym regionu głowy i szyi,
- z chorobą potencjalnie resekcyjną,
- bez przerzutów odległych,
- w stanie ogólnym umożliwiającym leczenie radykalne (ECOG 0–2).
Jak skierować pacjenta?
- kontakt z ośrodkiem realizującym eksperyment,
- przekazanie dokumentacji medycznej (w tym wyniku histopatologicznego),
- kwalifikacja w ramach zespołu MDT w ośrodku badawczym,
- ostateczna ocena zgodności z kryteriami oraz włączenie do eksperymentu.
Ośrodki prowadzące eksperyment
- Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy (https://wim.mil.pl/)
- Szpitale Pomorskie Sp. z o.o. (https://www.szpitalepomorskie.eu/)
- Świętokrzyskie Centrum Onkologii (https://www.onkol.kielce.pl/)
Dlaczego warto kierować pacjentów?
- dostęp do nowoczesnych strategii leczenia (TORS + deeskalacja radioterapii),
- kompleksowa kwalifikacja MDT w ośrodku referencyjnym,
- udział pacjenta w projekcie o wysokiej wartości naukowej i klinicznej,
- ścisłe monitorowanie oraz wielowymiarowa ocena wyników leczenia (QoL, funkcja połykania, wyniki onkologiczne).